Vraag het de professional: ADHD en slapen

Slecht slapen en ADHD gaan vaak hand in hand. Slaapproblemen kunnen de ADHD-symptomen verergeren en allerlei andere akelige gevolgen hebben. Gebrek aan energie, prikkelbaar zijn en lichamelijke klachten zijn slechte slapers niet vreemd. Hoe kan je nou zorgen dat je beter gaat slapen? Psychiater Sandra Kooij van PsyQ Den Haag en ADHD Fund legt uit wat vrouwen met ADHD kunnen doen bij slaapproblemen.

Psychiater met decennia ervaring in ADHD

Sandra Kooij houdt zich al tientallen jaren bezig met onderzoek naar en behandeling van ADHD. De laatste jaren zet ze zich actief in voor vrouwen met ADHD omdat er simpelweg te weinig wetenschappelijke kennis is over hoe ADHD-symptomen zich specifiek uiten bij vrouwen. Sandra is zelf een druk bezette dame. Naast haar werk als psychiater schrijft ze boeken, is ze initiatiefnemer van ADHDFund (online crowdfunding van onderzoek), is ze amateurkunstenaar en leert ze sinds kort zingen. “Mensen hebben weleens aan mij gevraagd of ik zelf ook ADHD heb,  ik herken me wel in de passie en energie van ADHD’ers,  ik vind het heel inspirerende mensen!”

Slaapproblemen en ADHD, hoe zit dat?

ADHD en slaapproblemen gaan opvallend vaak samen. In sommige gevallen is het slaapprobleem de aanleiding voor verder lichamelijk of psychologisch onderzoek, omdat mensen simpelweg niet meer functioneren. Hoe zit dat? “Slaapproblemen komen bij bijna iedereen met ADHD voor, zodat je je kunt afvragen of ADHD niet eigenlijk een slaapstoornis is. Vaststaat dat de ernst van ADHD toeneemt door slaaptekort. De vraag is of het omgekeerde ook geldt: of ADHD verbetert door betere slaap. Daar doen we nu onderzoek naar.” Mensen met slaapproblemen en ADHD komen meer dan eens in de hulpverlening terecht met klachten als burn-out, chronische vermoeidheid, stemmingswisselingen, overgewicht en noem maar op.

Soorten slaapproblemen

Gebrek aan slaap heeft enorme impact op het dagelijks functioneren en op de ernst van ADHD-symptomen. Toch heeft niet iedereen dezelfde problemen met slapen. “Er zijn verschillende typen slaapstoornissen bij ADHD (onder andere restless legs, slaap apneu, inslaap problemen), maar de meest voorkomende is de verlate slaapfase, een stoornis van de biologische klok. Dit hangt samen een verlate aanmaak van het slaaphormoon melatonine, zoals wij hebben aangetoond. Dan ga je liefst laat naar bed en laat op. Laat opstaan lukt vaak niet door school of werk, en dan ontstaat slaaptekort. Veel mensen met ADHD slapen maar 5-6 uur per nacht. Dit is veel te weinig, 7-8 uur is optimaal.” Veel mensen me ADHD zijn zelfbenoemde nachtvlinders en kortslapers. Dit wordt door onderzoek bevestigd.

Impact van slaapproblemen

Slaaptekort kan tot ernstige problemen leiden in het dagelijks leven. Niet alleen ben je moe na een slechte nacht (of meerdere slechte nachten), ook vele andere aspecten van je leven worden beïnvloed. “Goede slaap is veel belangrijker dan we dachten: voor je aandacht, je stemming, maar ook voor je gewicht en gezondheid op de langere termijn. Door slaaptekort neemt je eetlust toe en zo kan je dik worden. Obesitas leidt weer tot hoge  bloeddruk, hart- en vaatziekten en kanker. Gelukkig kan je deze negatieve spiraal doorbreken met bepaalde maatregelen, melatonine ’s avonds en licht ’s ochtends.” Een goede slaaphygiëne, zoals dat met een mooi woord heet, is onmisbaar om je slaapproblemen in toom te houden.

Hoeveel uren slaap per nacht heb je nodig?

Veel mensen met ADHD zeggen minder of juist meer dan acht uur slaap per nacht nodig te hebben om goed te kunnen functioneren. Hoe kom je er nou achter hoeveel slaap je nodig hebt? “De natuur heeft het zo geregeld dat je 7 tot 8 uur slaap nodig hebt om geestelijk en lichamelijk te herstellen en fit te zijn voor de volgende dag. Mensen die korter slapen hebben meer klachten en ziekten, zo blijkt uit onderzoek. Mensen die zeggen minder slaap nodig te hebben bedoelen vaak dat ze niet langer kunnen slapen. Meer slapen is trouwens ook ongezond! Dus 7 tot 8 u is optimaal.” De truc is niet zozeer achterhalen hoeveel slaap je nodig hebt, maar zorgen dat je minstens 7 uur per nacht kan slapen. Hoe doe je dat?

Nachtrust bevorderen: slaaphygiëne

Wat kan je doen om een goede nachtrust te bevorderen? “Ten eerste: zorg dat je genoeg slaapt en eerder slaapt, dus voor 24:00 uur. Dus zorg voor een goede slaaphygiëne: geen koffie na 20:00 uur en geen fel licht (van schermen) na 21:30 uur. Ten tweede: zorg voor een goed contrast tussen dag en nacht.” Op tijd naar bed en eerder inslapen klinkt lastig. Gelukkig heeft Sandra enkele goede tips:

  • je scherm op ‘nightshift’ zetten na 21:30 uur
  • de tv weghalen uit je slaapkamer, of tv kijken met donkere zonnebril op
  • warm douchen ’s avonds (verhoogt je melatonine spiegel)
  • bedsokken tegen koude voeten (van kou word je wakker)
  • zorgen voor donkere slaapkamer (van licht word je wakker)
  • stoppen met onregelmatige diensten of ze beperken
  • ’s ochtends fel licht opzoeken: minimaal 30 minuten buiten zijn, zonder zonnebril
  • sporten (verhoogt je melatonine spiegel)
  • zoveel mogelijk op zelfde tijd opstaan en naar bed gaan (ritme is steeds hetzelfde)
  • zo nodig 3 mg melatonine om 23 uur
  • zo nodig 30 min lichttherapie ’s morgens (vooral nodig in winter)

“We krijgen binnenshuis te weinig licht om de klok duidelijk te maken hoe laat het is. Dus hoe groter het contrast tussen licht en donker gedurende dag en nacht, hoe beter je slaapritme, en, dat is wel aangetoond, hoe minder ADHD!” Minder slaapproblemen en minder last van ADHD-symptomen, dat klinkt als een geweldige oplossing. Zijn slaapproblemen en ADHD werkelijk zo direct met elkaar verbonden door het verschil in licht en donker?

Licht en slaapproblemen bij ADHD

“In Mexico en Spanje komt minder ADHD voor dan in noordelijker landen bijvoorbeeld. Door het contrast tussen licht en donker te vergroten kun je het zuidelijke effect van meer licht imiteren en kun je beter gaan slapen: met melatonine voor de nacht, en licht ’s ochtends. Omdat het licht in je ogen moet vallen moet je je zonnebril overdag dus zoveel mogelijk thuis laten!” Meer zonnestralen pakken met je ogen om ’s nachts beter te slapen. Het klinkt mooi, maar voor ADHD’ers is dat juist lastig.

“ADHD’ers zijn heel vaak overgevoelig voor licht, zodat ze juist vaker een zonnebril dragen dan anderen. We doen nu onderzoek naar het oog bij ADHD, maar weten al wel dat in je ogen ook dopamine en melatonine receptoren zitten. Die reageren op licht en communiceren met de biologische klok!”

Wat te doen bij slaapproblemen?

Samenvattend is het dus belangrijk om overdag zoveel mogelijk licht te vangen door buiten te zijn, en het ’s nachts donker te houden, jezelf rozig te maken door een warme douche ’s avonds, geen oppeppende middelen te gebruiken (schermlicht, cafeïne), en zoveel als mogelijk een vast  ritme aan te houden. Toevallig heb ik zelf in januari, als onderdeel van een ‘balansweek’, vergelijkbare regels aangehouden voor het slapen. Dat was met veel resultaat! Goed om dat weer strenger toe te passen. Hoe zorg jij dat je beter kunt slapen?

Insomnia

40 was ik toen ik mijn diagnose kreeg. Na een leven van ‘anders’ voelen. Ik had het gevoel dat alles mij meer energie kostte dan anderen, dat ik altijd harder moest werken om dingen te bereiken. En ja… dat klopte dus. ADHD van het overwegend onoplettende type, oftewel ADD, luidde het oordeel. Dat had ik zelf ook al uitgevogeld.

Al zolang ik mij kon herinneren had ik wat ik ‘absences’ noemde. Veelvuldig even wegdromen terwijl je midden in een gesprek, les, boek, tv-programma of waar dan ook zit. Heerlijk in je eigen bubbel. In het geval van een gesprek wel een beetje onhandig, want uh… wat had ik gemist? Maar goed, daar word je steeds handiger in. En bovendien ben ik best slim, dus even opletten en een controlevraag stellen en hoppa, ik kon zelf wel invullen wat de strekking van het gemiste was.

Pammetje

Vervelender waren mijn knetterdrukke hoofd, moeizame energiebalans en slechte in- en doorslapen. Vooral dat laatste sloopte me. Het begon toen ik 17 was, nam extreme vormen aan in mijn 20’er jaren (drie weken achter elkaar zo goed als niet slapen was geen uitzondering) en duurde voort tot mijn toen nieuwe vriend  op mijn 38ste van mij eiste dat ik ‘er wat aan ging doen’, want ik scheerde voor de zoveelste keer in mijn leven langs de conditionele afgrond. Geen pammetje ter wereld wist mij naar Morpheus te krijgen. Na een tip van een – naar later bleek – eveneens ADD-nichtje bracht een antidepressivum uitkomst.

Schaapjes tellen

Een laatste redmiddel, want uiteraard had ik in de loop van mijn leven alle denkbare remedies geprobeerd. Van schaapjes tellen, warme melk, lavendelolie op mijn kussen, tot yoga, ademtherapie, ontspanningsoefeningen, hypnotherapie, acupunctuur, energyhealing, meditatie en ettelijke tientallen voedingssupplementen. Gelukkig was ik niet alleen in mijn misère. Mijn oma, oud-tante, twee tantes, twee nichten en mijn vader gingen mij voor in slapeloze nachten. En waarschijnlijk was slecht slapen niet het enige dat wij deelden. Ongeveer 50% van de
AD(H)D’ers lijdt aan een slaapstoornis.

Aanrommelen

Na mijn diagnose stapte ik over op Strattera. Want hé, ik was niet depressief, ik had AD(H)D! Ik voelde me er okee bij, maar mijn slaap werd nooit meer wat hij met paroxetine was. Je moet wat over hebben voor erkenning. Na een jaar of zes nam de werking van de Strattera af. Ik kreeg het gevoel dat de voordelen niet meer opwogen tegen de nadelen. Er volgde een periode waarin ik met wisselend succes aanrommelde met natuurlijke middelen. Geweldig werd het niet, maar ik viel tenminste niet om. Wel ontwikkelde ik een chronische kaakontsteking en een allergie.

Faalhaas

Met een vermoeid lijf lukte genezen moeizaam, laat staan dat ik de puf had om mijn inmiddels eigen praktijk in stressreductie uit te bouwen. Wat een duivels dilemma…. Ging ik trouw blijven aan natuurlijke remedies (en mijn leven op halve kracht draaien) of zou ik toch maar weer naar Big Pharma grijpen? Ook al voelde ik me een faalhaas – ik, specialist in stressreductie! – de chemie won.

Not me!

Misschien ontdek ik nog eens een biologisch ei van slaap-columbus, dat voor mij werkt. You never know. Maar voor nu kies ik voor mijn rust en stabiliteit. Want ik weet twee dingen zeker: dat ik leef om mijn potentieel te benutten en dat ik niet mijn vader achterna wil. Mijn lieve vader, die ieder chemisch hulpmiddel weigerde, braaf elke avond zijn ontspanningsoefeningen deed en op zijn 59-ste een herseninfarct kreeg. Toentertijd was er weinig bekend over de schadelijke effecten van chronisch slaaptekort. Inmiddels weten we dat te weinig slaap naast veroudering, hersenkrimp en een substantieel groter risico voor ongelukken de kans op een hart- of herseninfarct schrikbarend doet toenemen. En daarom zie ik mijzelf voorlopig veroordeeld tot een pil die de naam heeft een enkeling tot (zelf)moord aan te zetten. Not me! Ik slaap de slaap der onschuldigen. Goddank!

 

Pillenpesterij

Een beetje een onaardige titel, maar geenszins zo bedoeld. Wel even om  het onderwerp scherp te stellen. Niet om mensen of pillen te veroordelen. Juist niet! Want de mening uit onwetendheid over ADHD-medicijngebruik en de veroordeling erover. Drugs, gif. En “iedereen” die maar een beetje druk is, krijgt “zomaar” het label – de diagnose – ADHD. Die veeg ik met een grote zwaai van tafel. Inlevingsvermogen en meelevend zijn is mooi, maar ervaren is geheel wat anders. Dat geldt ook voor andere gezondheidsproblematiek of beperkingen.

Specialisten

Naast de cognitieve training en educatie start je tegelijkertijd en hoopvol met medicatie. Ik weet niet of dat voor iedereen geldt en ik weet niet of het een automatisme is. Bij ons thuis in ieder wel. Je gaat naar een instelling waar de expertise huist. Waar zorgverleners zich hebben gespecialiseerd en zich er hun werk van hebben gemaakt. Op de achtergrond weet je dat er ook handboeken (DMS) en protocollen spelen. Maar daar maak je je niet druk om. Want je wilt beterschap, hebt een zorgvraag en er is een zorgaanbod.

Medicatiegroep

Je krijgt een dosering en een een-op-een-gesprek. En een checklist voor de bijwerkingen – oh, ik mis daar de invloed van omgevingsfactoren! – en komt in een medicatiegroep. Ongeveer zeven cliënten en een uur de tijd. Soms valt het onder werktijd en baal ik als een stekker. Reistijd, werktijd en effectief zeven tot tien minuten spreektijd. Lastig. Wat ik nog moeilijker vind ik het horen van de verhalen van de anderen. Het gaat om de leereffecten en de inzichten. Maar soms ben ik gewoon geschokt. De worsteling van de mensen met het leven en de medicatie. Niet dat ik ervan moet huilen, maar het doet me verdriet. Effect of hulpeloosheid zonder medicatie. Narigheid van de bijwerkingen. Ik hoor over baanverlies, verbroken relaties, gebroken gezinnen. Bovenop mijn eigen dingen, die ik heb als alleenstaande moeder met kind, met beiden ADHD. Het helpt me dus niet. Integendeel. Mijn vraag om het medicijn individueel te bespreken wordt spaarzaam tegemoet gekomen. Zo kunnen meer mensen tegelijkertijd worden geholpen is het idee. Tja.

Medicatietoets

Het meten van gewicht, lengte en het toetsen van de bloeddruk. Dat heeft niet altijd de volle aandacht. Zowel bij mij als bij mijn kind. Twee instanties, wel in hetzelfde pand. Wel dezelfde ervaring. De bijwerkingenlijst is een lastig dingetje. Want op tijd je medicatie innemen. Opeens veel vragenlijsten, bij de intake en bij de voortgang, voorgeschreven door de zorgverzekeraar. Waar ook geen interventie op plaats vindt, begreep ik na mijn vraag. (Iets met bureaucratische verplichtingen). We gingen van laag, naar hoger en hoger en weer terug. Van kortdurend naar langdurend en ik zelf nog een keer van metylfenidaat naar dexafetamine. De bijwerkingen werden instemmend aangehoord, maar of ze ook juist werden beoordeeld? Een holistische aanpak was er niet, ook niet in een verwijzing. Ik bemerkte dat ik dat voor eigen rekening moest nemen. Ik voelde mijn gezondheid en welzijn achteruit gaan. En ik kon er niet de vinger op leggen, noch het omkeren. Na anderhalf jaar voelde ik mezelf een zwakkere versie van mezelf. Als ik, als moeder, als werknemer. Zo wil ik niet oud worden. Tweemaal werd er zorgelijk gekeken en gezegd dat “dat vervelend was”. En zo ging ik weer naar huis. Ik zag het figuurlijke ravijn  – overspannenheid – voor me. Besloot te kiezen voor een andere locatie en andere behandelaar. Acupunctuur – verplicht stil liggen – en een verre vakantie om op te laden. En nog later om geen medicatie meer te gebruiken. Ben ik, blijkt, een van de weinige waar chemische onrust wordt toegevoegd aan natuurlijke onrust. 

Tweede keer

Zoonlief wordt wel rustiger maar krijgt geen verhoogde concentratie door de medicatie. Doordat hij geen, weinig psycho-educatieve en cognitieve training, kwestie van behandelaanbod, sudderen we een beetje door. Door een samenloop van omstandigheden belanden we in een intern traject van school. Eindelijk krijgen we wel, meer en meer juiste ondersteuning op hoe je beter de juiste dingen kan doen, focussen  en keuzes maken. Een kind en soms teamgesprekken met wel vijf volwassenen. Opnieuw komt de medicatie ter sprake als (aanvullende) “oplossing”. Het raakt me diep! Ik sla hier het traject met andere hulpverleners even over. Uiteindelijk zijn we met hulp van de huisarts tot de conclusie gekomen, dat het echt niet werkt voor hem. Met diepe voldoening en tevredenheid, ben ik gerust gesteld. Vanuit de hulpverlening komt de twijfel daarover weer even stevig om de hoek kijken. Hoe sterk moet je jezelf verdedigen. 

Ik betwijfel geen medicatiegebruik. Want ik ken ook mensen die er baat bij hebben. Maar wat me nog zorgen geeft is, dat je bij een andere keuze, wel heel stevig in je schoenen moet staan. En zorgen dat je serieus gehoord wordt! Dat vind ik ernstig…..

Medicatie als remedie

medicijnen

Vlak na mijn diagnose heb ik een tijdje van alles geprobeerd qua medicatie. Om te beginnen heb ik zes weken methylfenidaat gebruikt. Aanvankelijk was ik erg blij, ik had een proefdosering gekregen om daarna de QB test (computergestuurde test die hyperactiviteit meet) nogmaals uit te voeren. Ik voelde me ontspannen en toch mezelf. So far so good. Uit de QB test kwam desondanks nog behoorlijk wat onrust en missers, maar aanzienlijk minder dan met dexamfetamine en nog minder dan zonder. Dus besluit ik het vier weken te proberen.  Ik gebruik een opbouwschema, uiteindelijk mag ik naar 80 mg en kiezen voor wel of niet een avonddosering.

Uitproberen medicatie

Na zes dagen lees ik al in mijn dagboekje terug dat ik na twee uur onwijs onrust heb, het lijkt dan al uitgewerkt terwijl het dan op zijn best zou moeten werken. Mijn onrust lijkt te weinig te reageren op de methylfenidaat, de eerste paar dagen lijkt het wel wat te doen, maar het lijkt na een week zeker niks aan mijn focus te doen. Ook slaap ik de eerste weken erg slecht, ik lig tot half 5 wakker. Wel of geen melatonine lijkt geen invloed te hebben, de ene keer slaap ik juist goed zonder en de andere keer met. Na de evaluatie ga ik dus nog door tot zes weken, ik pak standaard vier keer 20 milligram, mijn slaappatroon verloopt hetzelfde als zonder medicatie. Ik voel me wel iets stabieler maar mijn gejaagheid is net zo op en af als anders.

Een ander middel proberen

De psychiatrisch verpleegkundige begrijpt, dit levert mij nagenoeg niks en daarom wil ik er ook niet mee doorgaan. Ik krijg Wellbutrin voorgeschreven, dit gebruik ik maar twee weken omdat ik eerlijk gezegd bang wordt van de bijsluiter en het voor mij gek voelt een anti-depressivum te slikken terwijl ik verre van depressief ben. Wel wisselt mijn stemming en wordt ik zelf ook behoorlijk tureluurs van die eeuwige opgejaagdheid die altijd in meer of mindere mate aanwezig is. Ik besluit toch nog eens de methylfenidaat te proberen. Hier slaap ik alleen zo onwijs slecht van en ik word flink chagrijnig door het slaapgebrek dat ik besluit te stoppen. Inmiddels ben ik ook niet zo tevreden met mijn behandelaar en volg ik mijn behandeling verder bij een ADHD coach.

Wat wil ik zelf?

Het heeft me wel wat geleerd. Ik begon de eerste keer met medicatie terwijl ik er zelf niet helemaal achter stond. Ik ben altijd heel voorzichtig met medicatie, ik denk al goed na voor een pijnstiller. Toch liet ik me vertellen dat ik niet zonder zou kunnen. Daar ging het fout, want dat kan iemand alleen maar zelf bepalen. Als ik aanzienlijk verschil had gemerkt was ik er zeker nog mee doorgegaan. Zeker één keer per week verzuipen in mijn eigen chaos is nogal wat. Ik heb maar beperkt invloed op mijn gejaagdheid, mijn stemming is een ander verhaal want die is zo beïnvloedbaar als een onzekere puber. Ik hoop binnenkort meer te leren over hoe hier mee om te gaan op de cursus Effectief met ADHD, die over zes nachten van start gaat.

ADHD en slaapproblemen

Spannend, maar heb er ook veel zin in. Een heel weekend weg bij mijn vrouw en dochtertje om aan mezelf te werken, dat is nieuw en spannend. Verwachtingsvol ga ik ernaartoe! Ik hoop goed uitgerust te zijn, want gemiddeld één keer per week slaap ik gruwelijk slecht. Niks wat er vooralsnog tegen helpt. Ik heb al zoveel geprobeerd: geen schermen een uur voor het slapen, melatonine, met de hond wandelen, een warme douche, de dag doornemen. Tot nog toe geen remedie, wel heb ik een verklaring. Ik ben zo vaak in mijn hoofd, ik kan dit vaak redelijk begrenzen. Ik houd me in en weet de onrust binnen de perken te houden, ik verleg mijn focus wanneer ik het voel opkomen zodat ik niet te veel afgeleid ben. Ik koppel een naam aan hetgeen wat me bezig houd en stop dit zolang in een spreekwoordelijk vakje in mijn hoofd. Maar vaak zo eens per week komt het gevoel omhoog. Wat erin zit, moet eruit!

Overdag en ’s avonds heb ik al een soort zenuwachtig pre-spreekbeurtgevoel en ’s nachts krijg ik mijn hoofd en lijf niet stil, ondanks alle remedies. Ik ben benieuwd of ik op de cursus ga leren om de boel beter te begrenzen zodat de bom niet ’s nachts barst, dat zou me een hoop slapeloze nachten schelen. Ik ben heel benieuwd!

Duizendpoot – met veel slaap

Kennen jullie het fenomeen vooruit slapen of slaap inhalen? Ik wel! Ik ben er zelfs erg goed in. Met vooruit slapen en slaap inhalen lukt het mij goed om te functioneren in het dagelijkse leven. Ik ben er ook heilig van overtuigd dat dit echt kan! Alhoewel uit onderzoek iets heel anders blijkt. Toch steek ik mijn kop in het zand en hou me vast aan mijn eigen theorie hierover.

Bezig bijtje

Ik ben een bezig bijtje, eigenlijk altijd al geweest. Je kan mij overal enthousiast voor maken. Ik vind (van te voren) altijd alles leuk en zeg vanuit mijn impulsiviteit vaak (oke, altijd) volmondig JA op. Mijn enthousiasme gaat meteen met mij op de loop, zonder over eventuele gevolgen te denken.

Lekker spontaan

Soms vind ik dit heerlijk, want zo kan ik ook zomaar één minuut van te voren gebeld worden. En denk maar niet dat ik je dan teleurstel, natuurlijk wil ik een avondje mee gaan stappen! Hoelaat vertrekken we? Oke, over een kwartier kun je me ophalen. En even tussen ons, dit zijn toch wel vaak de leukste avonden.

Volgeboekte agenda

Hierdoor kom ik vaak in leuke situaties terecht, maar helaas is dat niet altijd zo.
Er zijn weken dat ik van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat volgeboekt sta. Soms gebeurd het ook weleens dat ik ineens twee of drie afspraken tegelijkertijd blijk te hebben. Tja, en dan begint het piekeren. ‘Wie of wat zeg ik af?’, ‘ Met wie had ik als eerste afgesproken?’. Zelfs komt er in mijn hoofd naar voren met welke afspraak dit al vaker voorgevallen is. Want mocht het al eerder gebeurd zijn, heeft deze afspraak wel prioriteit. Om gek van te worden! 

Teleurstellen

Ik wil niemand teleurstellen en vind mezelf best dom dat me dit ‘weer’ eens overkomen is. Als ik mij verontschuldig, of een afspraak af zeg, kunnen veel mensen dit niet begrijpen. ‘Je hebt toch een agenda?’ Ja, die heb ik inderdaad. Het is inderdaad een mooie agenda. Ja het kan wel handig zijn inderdaad. ‘Waarom ik dit niet heb opgeschreven?’
Tja, zo ben ik nou eenmaal. Het plannen en overzien is soms een totale ramp. Soms heb ik maanden (meestal de eerste weken nadat ik weer eens een dubbele afspraak had) een goed overzicht en noteer ik alles! Maar dan ineens, pats, BOEM, is het weer weg. Tot ik me weer voor de 800e keer tegen dezelfde steen stoot, waarna het weer een paar weken goed gaat.

Organiseerallergie?

Het gekke is, privé is het vaak chaos, maar op mijn werk gaat het plannen wel zoals het moet en vergeet ik niks. Op mijn werk geniet ik van het organiseren en het plannen van taken. In mijn privé leven heb ik hier misschien wel een soort allergie voor?

Slapen,daar hadden we het over!

Nu dus even terugkomend op mijn inleiding, die je vast ergens weer verloren bent in dit hele verhaal.
In de weken dat ik het zo druk heb, slaap ik tussendoor veel, heel veel! Soms ben ik in het midden van de week ineens zo moe, dat ik dan maar meteen alle afspraken voor die week afzeg. Eigenlijk is elke prikkel naast het werken dan teveel voor me en heb ik meer tijd nodig om mijn hoofd en lichaam tot rust te brengen. Ondanks het vooruit slapen en het inhalen van slaap niet wetenschappelijk onderbouwd is, weet ik het zeker. Is het te druk voor me? Ok slaap me een ongeluk, tot ik weer rust in mijn hoofd ervaar en er weer tegenaan kan!